Tüberküloz veya
verem, ana etkeni
Mycobacterium tuberculosis (
Koch basili) olan enfeksiyon hastalığı. Hastalığa halk arasında
ince hastalık da denilmektedir. Tüberküloz, asıl olarak
akciğerlerde yerleşen, fakat
kan ve
lenf yoluyla tüm vücuda dağılabilen
mikrobik,
bulaşıcı, süreğen bir hastalıktır.
Özellikleri
Bilinen en eski hastalıklardan birisi olmasına, sebebinin kesin olarak bilinmesine, 50 yıldır tedavisinin mümkün olmasına ve üstelik korunabilir bir hastalık olmasına karşın, halen dünyada en yaygın ve ölümcül bulaşıcı hastalıklardan biri olmaya devam etmekte ve yılda üç milyonu aşkın kişi tüberküloz nedeniyle kaybedilmektedir. Yerküre üzerinde yaşayan her üç kişiden birisi tüberküloz mikrobuyla karşılaşmış ve onunla tanışmış durumdadır. Halen yılda 8 milyon yeni tüberküloz hastası teşhis edilmektedir.
Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde nüfusun çok büyük bir bölümü bu bakteri ile çocukluğunda karşılaşmıştır. Hastalık farkedilmeden geçirildikten sonra, bakteri çok dirençli olması nedeniyle, vücutta uyur bir şekilde kalır. Kişinin savunma sisteminin zayıfladığı durumlarda yeniden hastalık oluşturma potansiyeline sahiptir. Hastalanan kişinin tanısı konulduktan sonra mutlaka en az 6 ay süreyle ilaç tedavisi görmesi gerekmektedir. Tedavi ile iyileşme görülen hastalar Verem Savaş Dispanserlerine kontrole giderler. Önceleri sık olan kontroller daha sonra hastanın durumuna göre daha seyrek olur.
Teşhisi
Hastalığın teşhis edilmesi için PPD ve Quandiferon adı verilen tahliller vardır. PPD erişkin kişilerde çok da anlamlı olmaz ama Quandiferon kesin sonuç verir. Ancak PPD nin sonucu 3 günde alınırken Quandiferon'un sonucu 2 haftada alınır. Hastalık sırasında
sedimantasyon yükselir. Kullanılan ilaçların bir çok yan etkisi olabilir.
Tedavisi
Tedavide
rifampisin,
isoniazid,
pirazinamid veya
etambutol içeren
antibiyotikler kullanılır. Etambutol görme alanını bozabilir ve kontrol altında tutulması gerekir. Bu ilaçlar çeşitli
allerjik tepkilere yol açabilmektedir. Genellikle doktorlar hastanın bol meyve ve yiyecek yemesini önerir.
Ünlü Tüberküloz hastaları